Dành cho: Kiểm tra áp suất và phát hiện rò rỉ trước khi vận hành hệ thống ống mới hoặc sau bảo trì.
Tại Sao Cần Kiểm Tra Áp Suất
Mục đích:
- Xác minh độ bền và tính toàn vẹn niêm phong của ống, van, và mặt bích.
- Phát hiện khuyết tật (vết nứt hàn, rò mặt bích, van hỏng) trước khi vận hành để tránh sự cố.
Tiêu chuẩn: ASME B31.3 (Process Piping), GB/T 50235 (Industrial Metal Piping Engineering Construction Code).
Các Loại Kiểm Tra Áp Suất
1. Kiểm Tra Độ Bền (Strength Test)
Mục đích: Xác minh khả năng chịu áp suất của ống.
Áp suất thử: 1.5 × áp suất thiết kế (hoặc 1.5 × áp suất làm việc, lấy giá trị lớn hơn).
Môi chất: Thường là nước (hydrostatic test).
Thời gian: Tăng áp lên áp suất thử, giữ 10–30 phút. Đạt nếu không biến dạng hoặc rò rỉ.
2. Kiểm Tra Kín (Tightness Test / Leak Test)
Mục đích: Kiểm tra tính toàn vẹn niêm phong, phát hiện rò rỉ nhỏ.
Áp suất thử: 1.1 × áp suất thiết kế.
Môi chất: Nước hoặc khí (pneumatic test).
Thời gian: Giữ 10 phút. Đạt nếu không rò tại mặt bích, mối hàn, hoặc van.
Quy Trình Hydrostatic Test
Chuẩn Bị
- Làm sạch ống: Loại bỏ xỉ hàn, gỉ, tạp chất.
- Nắp mù tạm thời: Lắp nắp mù tại thiết bị cần cách ly (bơm, thiết bị đo).
- Van xả khí: Lắp van xả khí tại điểm ống cao nhất.
- Đổ nước: Đổ chậm từ điểm thấp nhất, mở van xả khí để xả hết khí.
- Kiểm tra: Đảm bảo tất cả van mở, bu lông mặt bích chặt.
Tăng Áp và Giữ Áp
- Tăng áp từng giai đoạn: Tăng lên 25%, 50%, 75% áp suất thử, giữ 5 phút mỗi giai đoạn, kiểm tra bất thường.
- Đạt áp suất thử: Giữ 10–30 phút (DN < 300: 10 phút; DN ≥ 300: 30 phút).
- Kiểm tra: Đi dọc từng đoạn ống, tập trung vào mặt bích, mối hàn, van, khuỷu.
Giảm Áp và Xả Nước
- Giảm áp chậm (tốc độ < 0.5 MPa/phút để tránh water hammer).
- Mở van xả, xả hết nước trong ống.
- Thổi bằng khí nén (nếu ống cần làm khô).
Quy Trình Pneumatic Test (Nguy Hiểm—Dùng Thận Trọng)
Khi Nào Dùng Pneumatic Test?
- Ống dẫn khí (ví dụ khí nén, nitrogen).
- Không có nguồn nước hoặc xả nước khó.
- Không cho phép nước tồn đọng (ví dụ ống nhiệt độ thấp).
⚠️ Nguy Hiểm
Khí có thể nén và lưu trữ năng lượng lớn: Áp suất thử 1.0 MPa, ống DN300, dài 100m lưu trữ năng lượng tương đương 10kg TNT. Khi ống vỡ, mảnh vỡ bay tốc độ cao—có thể gây chết người.
Biện pháp an toàn:
- Áp suất thử không vượt quá 0.4 MPa (hoặc áp suất thiết kế, lấy thấp hơn).
- Tốc độ tăng áp < 0.1 MPa/phút.
- Tất cả nhân viên rời xa 50m trong thời gian giữ áp.
- Dùng nitrogen hoặc không khí, không dùng oxy (dễ cháy/nổ).
Các Bước
- Đổ nitrogen hoặc khí nén, xả nước khỏi ống.
- Tăng áp lên 0.5 × áp suất thử, giữ 5 phút, kiểm tra.
- Tiếp tục lên áp suất thử, giữ 10 phút.
- Giảm xuống áp suất thiết kế, bôi nước xà phòng lên mặt bích và mối hàn, quan sát bọt (điểm rò).
Phương Pháp Phát Hiện Rò Rỉ
Phương Pháp 1: Quan Sát Bằng Mắt
Dành cho: Rò rỉ rõ ràng (giọt nước, vết ướt).
Thao tác: Đi kiểm tra dọc ống, tập trung vào:
- Nối mặt bích
- Mối hàn (đặc biệt fillet weld, tee)
- Cần van và thân van
- Điểm ống thấp nhất (nước tích tụ)
Phương Pháp 2: Soap Bubble Test
Dành cho: Kiểm tra khí nén, phát hiện rò rỉ nhỏ.
Thao tác:
- Pha nước xà phòng (nước rửa chén + nước, tỷ lệ 1:10).
- Bôi bằng chổi hoặc chai xịt lên mặt bích và mối hàn.
- Quan sát bọt xuất hiện (điểm rò).
Phương Pháp 3: Máy Phát Hiện Rò Rỉ Siêu Âm
Dành cho: Ống khí nén và hơi, phát hiện âm thanh rò tần số cao.
Dụng cụ: Máy phát hiện rò siêu âm (ví dụ UE Systems Ultraprobe).
Thao tác: Cầm máy gần ống; điểm rò phát ra tín hiệu siêu âm sắc.
Phương Pháp 4: Kiểm Tra Ammonia
Dành cho: Hệ thống làm lạnh (máy nén ammonia, ống kho lạnh).
Thao tác:
- Đổ ammonia vào ống (hoặc hỗn hợp ammonia + nitrogen).
- Dùng giấy phenolphthalein (hoặc giấy đồng sulfate) để phát hiện; chuyển màu đỏ (hoặc xanh) khi tiếp xúc ammonia.
Vấn Đề Thường Gặp và Giải Pháp
Vấn Đề 1: Áp Suất Giảm Trong Quá Trình Tăng Áp
Nguyên nhân:
- Ống rò rỉ (mặt bích, mối hàn, van).
- Bơm hoặc đồng hồ áp suất hỏng.
Giải pháp:
- Dừng tăng áp, đi kiểm tra ống, tìm điểm rò.
- Siết chặt bu lông mặt bích hoặc thay gioăng.
- Rò mối hàn → giảm áp, xả nước, hàn lại.
Vấn Đề 2: Áp Suất Giảm Chậm Trong Thời Gian Giữ Áp (< 5% / 10 phút)
Nguyên nhân:
- Nhiệt độ giảm, nước hoặc khí co lại.
- Biến dạng đàn hồi ống hấp thụ một phần áp suất.
- Rò rỉ nhỏ.
Chẩn đoán:
- Sau khi nhiệt độ ổn định, áp suất vẫn giảm → có rò rỉ.
- Áp suất giảm rồi ổn định → biến dạng đàn hồi, bình thường.
Vấn Đề 3: Mặt Bích Không Kín, Thấm Nước Liên Tục
Nguyên nhân:
- Gioăng sai (ví dụ dùng gioăng cao su thay gioăng graphite).
- Bề mặt mặt bích không bằng phẳng hoặc trầy xước.
- Thứ tự siết bu lông sai.
Giải pháp:
- Thay gioăng phù hợp.
- Mài bề mặt mặt bích.
- Siết chéo đều (3 lần, mỗi lần 1/3 vòng).
Bảng Ghi Chép Kiểm Tra Áp Suất
| Mục | Dữ liệu |
|---|---|
| Số ống | P-101 |
| Áp suất thiết kế | 1.6 MPa |
| Áp suất thử | 2.4 MPa (1.5 × áp suất thiết kế) |
| Môi chất thử | Nước sạch |
| Nhiệt độ môi trường | 25°C |
| Thời gian bắt đầu tăng áp | 2026-10-25 09:00 |
| Thời gian đạt áp suất thử | 09:30 |
| Thời gian giữ áp | 30 phút |
| Thay đổi áp suất | 2.4 → 2.38 MPa (-0.02 MPa, bình thường) |
| Tình trạng rò rỉ | Không rò rỉ |
| Kết luận | Đạt |
| Chữ ký | Người thử / Người giám sát / Chủ đầu tư |
Tóm Tắt: Kiểm Tra Áp Suất—An Toàn Trước Tiên
3 Điểm Chính:
- Ưu tiên thủy lực, khí nén thận trọng: Kiểm tra khí nén nguy hiểm—dùng nước khi có thể.
- Tăng áp từng giai đoạn: Đừng nhảy thẳng lên áp suất thử—dừng và kiểm tra mỗi 25%.
- Ghi chép đầy đủ: Ghi áp suất, thời gian, điểm rò, và biện pháp khắc phục để lưu trữ.
Nếu bạn đang tìm nguồn bơm, van hoặc thiết bị liên quan cho dự án, hãy gửi danh mục thiết bị và thông số vận hành cho KFE, chúng tôi sẽ hỗ trợ chọn thiết bị và báo giá.
Ngành liên quan: Luyện kim & điện lực




